Poradniki

Jak przechowywać kiszonki: lodówka, piwnica, zamrażarka i pasteryzacja

Jak przechowywać kapustę kiszoną i ogórki po fermentacji? Porównuję lodówkę, piwnicę, mrożenie i pasteryzację oraz podaję terminy ze źródeł.

Półka w chłodnej spiżarni z zakręconymi słoikami kapusty i ogórków, obok kamionka przykryta talerzem.

Kapustę kiszoną po ukiszeniu trzymam w lodówce, szczelnie zamkniętą i pod sokiem, a brakujący płyn uzupełniam solanką z 19 g soli na litr wody. Jeśli zastanawiasz się, jak przechowywać kapustę kiszoną poza lodówką, UCCE wymienia jeszcze kamionkę, zamrażarkę i pasteryzację w słoikach. Każdy sposób ma swoje warunki, które opisuję niżej.

Piszę tu o warzywach już ukiszonych. Jeśli Twoja kapusta jeszcze fermentuje, zajrzyj najpierw do przepisu na kiszoną kapustę. Przy większej partii, przygotowanej według opisu kiszenia kapusty w wiadrze, możesz podzielić zimowy zapas między lodówkę a zamrażarkę.

Ile wytrzyma w lodówce? Kilka miesięcy

Kapustę trzymam w słoikach po ogórkach na dolnej półce lodówki. UCCE pozwala na szczelnie zamknięte słoiki albo zamknięte woreczki do zamrażania, a po fermentacji zaleca sprawdzić, czy sok nadal przykrywa kapustę.

Jeżeli płynu brakuje, przygotowuję słabą solankę według zalecenia UCCE: zagotowuję wodę z solą i studzę przed dolaniem. Jedna łyżka soli to według USDA 18 g, więc 18 g / 0,946 l ≈ 19 g/l, około 1,9% względem masy wody (przyjmuję 1 l wody ≈ 1000 g). To płyn do uzupełnienia gotowej kapusty, nie proporcja do rozpoczynania fermentacji.

Na pytanie, jak długo przechowywać kiszonki w lodówce, źródła odpowiadają różnie. NCHFP i UCCE podają dla kapusty kilka miesięcy, a University of Minnesota Extension dla fermentowanych warzyw ogólnie podaje okres do dziewięciu miesięcy. Nie tłumaczą tej różnicy.

Ja przyjmuję ostrożniejsze „kilka miesięcy” i oceniam wygląd oraz zapach zawartości. Dłuższy termin nie jest gwarancją dla Twojego słoika, a źródła nie podają, jak szybko kapusta dalej kwaśnieje w lodówce.

Terminy i warunki w jednej tabeli

Przechowywanie kiszonek zależy od warzywa i od tego, jak je zabezpieczysz, dlatego w tabeli każdy termin stoi obok warunku, pod jakim źródło go podaje.

GdzieJak długo według źródłaWarunekŹródło
Lodówka, kapustaKilka miesięcySzczelnie zamknięta, przykryta sokiemNCHFP, UCCE
Lodówka, ogórkiOkoło 4–6 miesięcyRegularne usuwanie kożucha i pleśni z powierzchniNCHFP
Lodówka, warzywa fermentowane ogólnieDo dziewięciu miesięcyBrak osobnych warunków w przytoczonym zaleceniuUMN
Kamionka w piwnicy 18–24°CBezterminowoPowierzchnia bez kontaktu z powietrzem, przykrycie i obciążenie po każdej porcjiUCCE
ZamrażarkaBezterminowoW słoiku do mrożenia 3,8 cm luzu, możliwa utrata chrupkościUCCE, UMN
Pasteryzowane słoiki, kapustaBrak terminu w źródłach10–25 minut we wrzątku, zależnie od metody i pojemności, przy wysokości do około 305 m n.p.m.NCHFP, UCCE
Pasteryzowane słoiki, ogórkiBrak terminu w źródłach82,2–85°C przez 30 minut, tylko według przewidującego to przepisuNCHFP

Kamionka w piwnicy, czyli jak chłodno ma tam być

UCCE pozwala zostawić kapustę w kamionce bezterminowo, jeżeli jej powierzchnia nie ma kontaktu z powietrzem, i wtedy lodówka nie jest potrzebna. Po wyjęciu każdej porcji trzeba ponownie przykryć kapustę i ją obciążyć (również po zabraniu odrobiny na surówkę). Dobór naczynia opisuję osobno przy kamionce do kiszenia.

„Chłodna piwnica” w materiale UCCE ma 65–75°F, czyli po zaokrągleniu 18–24°C. Ta sama broszura przy fermentacji nazywa 70–75°F (21–24°C) temperaturą pokojową, więc jej chłodna piwnica jest ciepła prawie jak kuchnia. Dla piwnicy o temperaturze 5–10°C przytoczone źródła nie podają czasu przechowywania.

Jeśli chcesz porównać te zalecenia z etapem fermentacji, zostawiam Ci tekst o temperaturze kiszenia kapusty.

UCCE wspomina, że po otwieraniu naczynia może pojawić się trochę zepsucia na wierzchu, usuwanego przy następnym otwarciu. Według broszury zepsuta kapusta znajduje się zwykle na powierzchni, gdzie miała dostęp powietrza.

Czy ogórki kiszone mogą się zepsuć? Mogą

NCHFP zaleca wyrzucenie ogórków, które zmiękły, zrobiły się śliskie albo nieprzyjemnie pachną. Dotyczy to również zapasu przygotowanego według przepisu na ogórki kiszone w słoiku.

Dla w pełni ukiszonych ogórków pozostawionych w oryginalnym naczyniu w lodówce źródło podaje około 4–6 miesięcy. Warunkiem jest regularne usuwanie kożucha i pleśni z powierzchni. To konkretne zalecenie NCHFP dotyczące tak przechowywanych ogórków, nie ogólna zasada ratowania każdego słoika z nalotem.

Przy wątpliwościach zajrzyj do tekstu o pleśni i kożuchu na kiszonkach. NCHFP wskazuje pasteryzację jako lepszy sposób przechowania w pełni ukiszonych ogórków.

Kapusta kiszona w zamrażarce, czyli zapas do bigosu

Duży zapas zamrażam w porcjach do bigosu, razem z sokiem, zgodnie z zaleceniem UCCE. UMN podaje, że fermentowane warzywa mogą po rozmrożeniu stracić chrupkość. Dla kapusty później podgrzewanej mrożenie i rozmrażanie nie powoduje według tego źródła wyraźnej zmiany.

UCCE wymienia trzy rodzaje opakowań. Mogą to być sztywne pojemniki do mrożenia, szklane słoiki przeznaczone do zamrażarki albo grube woreczki, które trzeba szczelnie zamknąć. Przy wyborze szkła sprawdź przeznaczenie naczynia (sam wolny słoik w szafce jeszcze o nim nie przesądza).

W słoikach do mrożenia zostawiam 3,8 cm wolnego miejsca, czyli przeliczone 1½ cala. UMN zaleca pozostawienie miejsca na rozszerzanie zawartości i dopuszcza bezterminowe przechowywanie w zamrażarce.

Pasteryzuję kapustę na gorąco albo na zimno

Dla kapusty NCHFP podaje kąpiel we wrzącej wodzie. Poniższe czasy dotyczą wysokości do 1000 stóp, czyli około 305 m n.p.m., a wyżej czasy rosną.

Sposób napełnianiaPinta, około 0,47 lKwarta, około 0,95 l
Na gorąco10 minut15 minut
Na zimno20 minut25 minut

Przy napełnianiu na gorąco trzeba powoli zagotować kapustę razem z sokiem, a następnie ciasno nakładać ją do słoików. UCCE zaleca zostawienie ½ cala wolnego miejsca, czyli po przeliczeniu około 1,3 cm.

Przy napełnianiu na zimno kapustę układa się ciasno w słoikach i zalewa sokiem. Tutaj również zostaje 1,3 cm wolnego miejsca (czasy w tabeli są jednak inne).

Gdy soku brakuje, UCCE zaleca gorącą solankę z dwóch łyżek soli na kwartę wody. Przy założeniu 18 g na łyżkę rachunek wygląda tak: 36 g / 0,946 l ≈ 38 g/l, około 3,8% względem masy wody. To mocniejsza solanka niż płyn do uzupełniania kapusty przechowywanej w lodówce.

Przy ogórkach pilnuję termometru

Dla ogórków NCHFP opisuje pasteryzację niskotemperaturową, dopuszczoną wyłącznie wtedy, gdy przepis ją przewiduje. Słoiki wstawia się do kotła z wodą o temperaturze 49–60°C, a potem dolewa gorącej, aż przykryje je na około 2,5 cm.

Temperaturę trzeba utrzymywać przez 30 minut i kontrolować termometrem: dokładne przeliczenie 180–185°F daje 82,2–85°C. Powyżej 85°C ogórki mogą niepotrzebnie zmięknąć.

Po pasteryzacji szukam ciemnego miejsca

Dla pasteryzowanych ogórków NCHFP zaleca miejsce ciemne, suche i chłodne, a nadmiar światła wskazuje jako przyczynę blaknięcia. UCCE wiąże ciemnienie kapusty między innymi z wysoką temperaturą podczas fermentacji, pasteryzacji lub przechowywania oraz z długim przechowywaniem.

Żadne z przytoczonych źródeł nie podaje terminu przydatności pasteryzowanych kiszonek. Nie mam również źródła dla czasu przechowywania zakwasu buraczanego. UMN podaje natomiast technologiczny skutek pasteryzacji: wysoka temperatura zabija bakterie Lactobacillus.

U babci Jadwigi kamionka stała na ganku, a potem w sieni. Po kapustę chodziło się z talerzem i ręką umytą pod kranem.

Źródła

  • UCCE Master Food Preservers of El Dorado County, Preserve Today, Relish Tomorrow: Sauerkraut, UC ANR, marzec 2020: cztery sposoby przechowania, piwnica, mrożenie, pasteryzacja, ciemnienie: ucanr.edu (PDF)
  • National Center for Home Food Preservation, Sauerkraut: lodówka, czasy pasteryzacji: nchfp.uga.edu
  • National Center for Home Food Preservation, Dill Pickles: ogórki w lodówce, pasteryzacja 82–85°C, kiedy wyrzucić: nchfp.uga.edu
  • National Center for Home Food Preservation, Low-Temperature Pasteurization Treatment: nchfp.uga.edu
  • National Center for Home Food Preservation, Causes and Possible Solutions for Problems with Fermented Pickles: światło: nchfp.uga.edu
  • University of Minnesota Extension, Preserving food at home: Fermentation (przejrzane 2026): lodówka do dziewięciu miesięcy, mrożenie, pasteryzacja: extension.umn.edu
  • USDA FoodData Central, Salt, table: masa łyżki soli: fdc.nal.usda.gov

Przeliczenia stopni, cali, pint, kwart, stóp i łyżek soli na gramy oraz stężeń są rachunkiem własnym, przy założeniu 18 g soli na łyżkę, 946 ml na kwartę i masy 1 l wody równej około 1000 g.